Jak przygotować Twój miks do masteringu: Złote zasady Sarmata Lab
Kiedy przygotowujesz swój materiał do masteringu powinieneś przestrzegać pewnych reguł, które powinny być stosowane po to, by osiągnąć jak najlepsze rezultaty dźwiękowe, ważne dla Twojej płyty.
Liczy się tutaj prawidłowy miks. Bez tego nagranie będzie po masteringu brzmiało wprawdzie o wiele lepiej, ale najlepsze rezultaty osiąga się, gdy jakość miksu i świetny mastering idą w parze.
1 Przy wykonywaniu miksów końcowych przeznaczonych do masteringu zalecamy rozdzielczość 24-bit i próbkowanie 88 200 Hz. Daje to najpewniejsze, wolne od błędów rezultaty przy masteringu.
2 Prosimy o opis miksów, notatki na temat specjalnych wersji, wyciszeń i kolejności utworów, oraz ewentualnych specjalnych życzeń, na przykład wyciągnięcia sola gitarowego, syntezatora, wokalu, itp.
Uwagi na temat kompresji w miksie:
Kompresja jest czymś, co łatwo jest dodać, nie tak łatwo jednak odwrócić jej negatywne skutki! Dlatego kompresję i poziom końcowy nagrania (limiter) znacznie lepiej jest zostawić specjaliście. Prosimy o przysyłanie miksów na średnim poziomie głośności i nie kompresowanych. Jakość masteringu na takim miksie będzie znacznie lepsza.
1. Headroom – daj odetchnąć swojej muzyce
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
2. Formaty plików i parametry techniczne
Preferowany nośnik to płyta CD\DVD z nagranym materiałem w formacie .wav. 24 bity 88 200 Hz. Inne akceptowane formaty to .aiff.
Akceptujemy również zgrania wykonane na taśmie (szpuli) analogowej 1\4 cala z prędkościami od 9.5 cm \sek. (3.3\4 cala\sek) do 38 cm\sek (15 cali\sek). Istnieje możliwość przesłania nagrań przeznaczonych do masteringu drogą internetową, najbardziej odpowiedni format do tego celu to monkey audio – aplikacja pozwalająca na całkowicie bezstratne skompresowanie danych i szybki ich transfer drogą internetową, materiał nie traci absolutnie nic na jakości po powtórnym przywróceniu go to pierwotnego formatu. W przypadku niekompresowanych nagrań dobrym sposobem jest upload poprzez „Rapid Share”. Format .mp3 jest właściwie akceptowalny w swoich wyższych częstotliwościach bitowych takich jak 256 czy 320 kbit\sek, ale nie zalecamy go, jako że jest to kompresja stratna i zawsze, teoretycznie przynajmniej, nasze nagranie utraci coś ze swojej pierwotnej jakości.
3. Czego NIE robić na sumie (Master Bus)
Najczęstszym błędem, z którym spotykamy się w Sarmata Lab, jest przesyłanie materiału, który został już 'zmiksowany na gotowo’ za pomocą agresywnych procesorów na sumie. Pamiętaj: mastering to proces nadawania ostatecznego szlifu, a nie próba ratowania zduszonego sygnału.
Oto lista 'zakazanych owoców’, których należy unikać przed wysyłką do nas:
-
Zdejmij Limiter: To najważniejsza zasada. Jeśli na Twojej sumie (Master Bus) zapięty jest limiter, który 'dobija’ sygnał do 0 dB – wyłącz go. Limiter nieodwracalnie niszczy transjenty (uderzenia werbla, dynamikę stopy), których my potrzebujemy do pracy z naszymi analogowymi procesorami.
-
Unikaj agresywnej kompresji: Jeśli używasz kompresora na sumie tylko po to, by było głośniej – zrezygnuj z niego. Jeśli jednak kompresor jest częścią Twojego artystycznego brzmienia (tzw. 'klejenie miksu’), upewnij się, że redukcja wzmocnienia (Gain Reduction) nie przekracza 1-2 dB.
-
Żadnej 'finalnej’ korekcji (EQ): Nie podbijaj góry na siłę, by miks brzmiał 'jaśniej’. W Sarmata Lab używamy pasywnych korektorów lampowych, które zrobią to znacznie szlachetniej, nie wprowadzając przy tym męczących, cyfrowych artefaktów.
-
Pozostaw efekty przestrzenne w spokoju: Nie nakładaj pogłosu (Reverb) na cały miks. To sprawia, że dźwięk staje się mętny i traci definicję, której nie da się już odzyskać.
Złota zasada: Jeśli Twój miks brzmi dobrze, ale jest cichy – to jest stan idealny. Głośność to nasza rola. Twoją rolą jest dostarczenie nam dynamiki, oddechu i czystości, które my zamienimy w potęgę.
Headroom – daj odetchnąć swojej muzyce
Na koniec podajemy kilka sugestii dotyczących poziomów poszczególnych elementów miksu:
Wokal w miksie
Wokal powinien być zmiksowany głośno, wyraźnie, na pierwszym miejscu, nawet, jeśli podczas słuchania miksu sprawia on wrażenie, że wystaje za bardzo ponad resztę. W typowym nagraniu rock, rap czy pop wokal powinien wypełnić 50% przestrzeni akustycznej miksu, będąc zdecydowanie na pierwszym planie. Istnieją jednak wyjątki, np. takie, gdy chcemy, aby wokal był celowo bardziej z tyłu albo stanowił jedynie tło dla innych, ważniejszych instrumentów. Mocno przetworzony wokal o charakterze efektowym czy chórki mogą pozostać w głębokim, ledwo słyszalnym tle jeśli taki jest zamysł utworu.
Perkusja i bas w miksie
Bębny powinny być zmiksowane dość głośno, ale bas nie może brzmieć zbyt ciężko czy głośno. W miksie powinno się go raczej „czuć” niż słyszeć. Właściwy mastering go wyciągnie i ustawi na odpowiednim poziomie i dynamice. Gdy bas jest ustawiony zbyt mocno wtedy zabiera zbyt dużo przestrzeni innym instrumentem i stanowi w procesie masteringu przeszkodę w odpowiednim ustawieniu wysokiego poziomu głośności całego nagrania. Ważne jest również, aby już w czasie miksu stopka i bas były ustawione nieco inaczej, o czym można przeczytać w zakładce o miksowaniu na tej stronie. Chodzi o to, aby bas i stopa nie grały tymi samymi częstotliwościami, tylko wzajemnie się uzupełniały. Np. jeśli uwypuklamy 55 Hz dla stopy, bas powinien grać w rejestrze nieco wyższym, powiedzmy 88 Hz. Wpłynie to bardzo pozytywnie na definicję (wyrazistość) i rozróżnialność tych instrumentów w zmasterowanym miksie.
Blachy w miksie
Należy uważać, aby blachy nie były zbyt głośne w miksie! Mają one jedynie ozdabiać nagranie od górnej granicy pasma, nie powinny natomiast w jakikolwiek sposób zagłuszać innych, ważniejszych elementów miksu. Ścieżki blach najkorzystniej rozstawić po bokach panoramy stereo, tak, aby wokal zajmujący środek nie był niczym przysłonięty. Blachy powinny mieć również raczej obcięte dolne granice pasma, tak aby były tylko ozdobnikiem miksu i nie zabierały zbyt wiele głośności innym instrumentom.